వసంత పంచమి 2026: నేడే సరస్వతీ పూజ.. అక్షరాభ్యాసం ముహూర్తం, స్తోత్రం ఇదే!

మన పత్రిక వెబ్​డెస్క్, హైదరాబాద్: చదువుల తల్లి, జ్ఞాన ప్రదాత అయిన సరస్వతీ దేవిని ఆరాధించే అత్యంత పవిత్రమైన రోజు రానే వచ్చింది. ప్రతి ఏటా మాఘమాసం శుక్లపక్ష పంచమి నాడు జరుపుకునే ‘వసంత పంచమి’ పర్వదినాన్ని నేడు (శుక్రవారం, జనవరి 23) తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు దేశవ్యాప్తంగా ఘనంగా జరుపుకుంటున్నారు. దీనిని ‘శ్రీ పంచమి’ అని కూడా పిలుస్తారు. చిన్నారుల విద్యాభ్యాసానికి, కొత్త పనులు ప్రారంభించడానికి ఈ రోజును అత్యంత శుభప్రదంగా భావిస్తారు. ఈ రోజున చేసే ఏ కార్యానికైనా పంచాంగ దోషాలు ఉండవని, విజయం తథ్యమని పండితులు చెబుతున్నారు. ఈ నేపథ్యంలో వసంత పంచమి పూజా విధానం, అక్షరాభ్యాస ముహూర్తం, పఠించాల్సిన సరస్వతీ స్తోత్రం వివరాలను ఇక్కడ తెలుసుకుందాం.

చిన్నారుల భవితకు పునాది.. అక్షరాభ్యాసం వసంత పంచమి అనగానే అందరికీ ముందుగా గుర్తొచ్చేది ‘అక్షరాభ్యాసం’. చిన్నారుల జీవితంలో తొలిసారిగా విద్యను ప్రారంభించడానికి (విద్యారంభం) ఏడాది మొత్తంలో ఇంతకంటే మంచి రోజు లేదని శాస్త్రం చెబుతోంది. ఈరోజు ఉదయం 4 గంటల నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు అక్షరాభ్యాసం చేయించడానికి శుభ ఘడియలు ఉన్నాయని పండితులు సూచిస్తున్నారు. ఈ రోజున పిల్లల చేత అక్షరాభ్యాసం చేయిస్తే.. ఆ తల్లి అనుగ్రహంతో వారికి మంచి బుద్ధి, జ్ఞానం, వాక్శుద్ధి కలుగుతాయని, విద్యా రంగంలో ఉన్నత శిఖరాలను అధిరోహిస్తారని ప్రగాఢ విశ్వాసం.

అక్షరాభ్యాసం ఎలా చేయించాలి? ఇంట్లో లేదా ఆలయంలో అక్షరాభ్యాసం చేయించే తల్లిదండ్రులు కొన్ని నియమాలు పాటించాలి.

• ముందుగా గణపతి పూజ, సరస్వతీ దేవి పూజ చేయాలి.
• అమ్మవారికి పసుపు రంగు వస్త్రాలు, పసుపు రంగు పూలతో అలంకరణ చేయడం శ్రేస్కరం.
• బియ్యం పోసిన పళ్లెంలో లేదా కొత్త పలకపై పిల్లల చేత చూపుడు వేలుతో “ఓం శ్రీ సరస్వతీ నమః” లేదా “ఓం” అని రాయించి విద్యారంభాన్ని మొదలుపెట్టాలి.
• ఈ రోజున పేద విద్యార్థులకు పుస్తకాలు, పెన్నులు, పలకలు దానం చేయడం వల్ల అమ్మవారి విశేష కృప లభిస్తుంది.

పూజా విధానం – నైవేద్యం ఈ పవిత్రమైన రోజున బ్రహ్మ ముహూర్తంలోనే నిద్రలేచి, తలస్నానం ఆచరించి శుభ్రమైన (వీలైతే తెలుపు లేదా పసుపు రంగు) వస్త్రాలను ధరించాలి. పూజా మందిరంలో అమ్మవారి పటాన్ని అలంకరించి, షోడశోపచార పూజ చేయాలి. నైవేద్యం విషయానికొస్తే.. సరస్వతీ దేవికి తీపి పదార్థాలంటే ప్రీతి. కాబట్టి చక్కెర పొంగలి, పాయసం లేదా పసుపు రంగులో ఉండే మిఠాయిలను (లడ్డూ, కేసరి) అమ్మవారికి సమర్పించడం వల్ల సకల శుభాలు కలుగుతాయి. ఈరోజు మొదలుపెట్టిన ఏ పనైనా నిర్విఘ్నంగా పూర్తవుతుందని నమ్మకం.

సరస్వతీ స్తోత్రం – పఠనంతో సకల దోష నివారణ వసంత పంచమి నాడు విద్యార్థులు, పెద్దలు ఈ క్రింది సరస్వతీ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల జ్ఞాపకశక్తి పెరుగుతుందని, మానసిక ప్రశాంతత లభిస్తుందని ప్రతీతి.

శ్లోకం: “యా కుందేందు తుషారహారధవళా యా శుభ్రవస్త్రావృతా యా వీణావరదండమండితకరా యా శ్వేతపద్మాసనా యా బ్రహ్మాచ్యుత శంకరప్రభృతిభిర్దేవైస్సదా పూజితా సా మాం పాతు సరస్వతీ భగవతీ నిశ్శేషజాడ్యాపహా”

అర్ధం: మల్లెపూల వంటి స్వచ్ఛమైన, చంద్రుని వంటి చల్లని, మంచు వంటి తెల్లని హారాలను ధరించిన ఓ తల్లీ.. తెల్లని వస్త్రాలు ధరించి, వీణను చేతిలో పట్టుకుని, శ్వేత పద్మంపై ఆసీనురాలైన ఓ మాతా.. బ్రహ్మ, విష్ణు, మహేశ్వరులచే నిత్యం పూజలందుకునే ఓ సరస్వతీ దేవి.. నాలోని అజ్ఞానాన్ని, జాడ్యాన్ని తొలగించి నన్ను కాపాడు తల్లీ.

ద్వాదశ నామ స్తోత్రం: సరస్వతి నమస్తుభ్యం వరదే కామరూపిణి విద్యారంభం కరిష్యామి సిద్ధిర్భవతు మే సదా..

సరస్వతి నమస్తుభ్యం సర్వదేవి నమో నమః శాంతరూపే శశిధరే సర్వయోగే నమో నమః నిత్యానందే నిరాధారే నిష్కళాయై నమో నమః విద్యాధరే విశాలాక్షి శుద్ధజ్ఞానే నమో నమః

(ఈ రోజున సాయం ప్రాతః కాలాల్లో ఈ స్తోత్రాన్ని పఠించడం వల్ల చోర, వ్యాఘ్ర భయాలు తొలగి, సర్వ సిద్ధులు కలుగుతాయని అగస్త్య ముని వాక్కు.)

నేడు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా ఉన్న బాసర జ్ఞాన సరస్వతీ ఆలయం, వర్గల్ విద్యా సరస్వతీ ఆలయాలతో పాటు అన్ని విద్యా సంస్థల్లోనూ ప్రత్యేక పూజలు జరుగుతున్నాయి. విద్యార్థులు పుస్తకాలను అమ్మవారి పాదాల చెంత ఉంచి ఆశీస్సులు తీసుకుంటున్నారు.

అందరికీ వసంత పంచమి శుభాకాంక్షలు.